09242017Κυρ
ΕνημέρωσηΣαβ, 13 Μαϊ 2017 10am

Άρθρα

Νίκος Πλατής, Συγγραφέας

Νίκος Πλατής
Νίκος Πλατής
Μπαχαρικό Λεξικό
"Τα τελευταία χρόνια έχουμε μια στροφή του κόσμου προς τα μπαχαρικά, προς το να ξαναμαγειρεύουμε, προς το να βάζουμε την κατσαρολίτσα μας. Έχει  αρχίσει ο κόσμος να κουράζεται με τα ετοιματζίδικα."
 
Νίκος      Πλατής, συγγραφέας
 
Όταν έχεις να κάνεις με έναν άνθρωπο πολυπράγμονα, με έναν άνθρωπο που γνωρίζει και διατυπώνει  άποψη, με ζηλευτή σεμνότητα και διακριτικότητα για όσα γνωρίζει, και δεν είναι και λίγα, τότε νιώθεις χαρά και ικανοποίηση όπως εκείνη την χαρά που νιώθεις όταν πίνεις ένα πραγματικά καλό κόκκινο κρασί. Αυτή ήταν η αίσθηση που μου άφησε ο Νίκος Πλατής από αυτή την κουβέντα που είχαμε. Ο συγγραφέας Νίκος Πλατής είναι γεμάτος με ενδιαφέροντα στη ζωή του γεμάτος με σοφό χιούμορ, γι΄ αυτό και κάθε του βιβλίο είναι μια γλυκιά περιπέτεια πάνω στα χνάρια των πιο ετερόκλητων πεδίων ου ανθρώπινου πολιτισμού: η πικάντικη πλευρά της αντιεξουσιαστικής σκοπιάς, το παιδικό κόμικ,ο περιπατητής του Πειραιά, η μοναστική ζωή στον ’θω, η ιστορία της γενειάδος, ο "σκουρόχρωμος κόσμος", ο κόσμος των μπαχαρικών και της αποικιοκρατίας, οι εφηβικές απορίες για τη libido, να μερικά μόνο από τα χωρία εκείνα στα οποία έχει εντρυφήσει μέσω των ερευνών και των μελετών του. Και τα Χανιά του Πλατή; Έχουν και αυτά την … μπαχαρική πλευρά τους, όπως θα δείτε …
Αντώνης Περιβολάκης
 
 
 
 
 
 
                            
   Νίκο, ποιο ήταν το πρώτο σου βιβλίο;
 
Το πρώτο μου βιβλίο ήταν η "Περίπτωση Αχρωματοψίας". Ήταν μια συλλογή διηγημάτων, βρέθηκα ξαφνικά με εκατοντάδες αντίτυπα τα οποία δεν ήξερα τι να τα κάνω, και εκεί κατάλαβα το πρώτο λάθος που είχα κάνει, γιατί όταν ξεκινάς ένα βιβλίο, ξεκινάς βγάζοντας 200 κομμάτια, 300 ή 500. Είχα βγάλει πολλά, είχα υπερεκτιμήσει τις δυνατότητές μου.
Αυτό το  βιβλίο το γράφεις και το εκδίδεις στις αρχές της δεκαετίας του ’70 όταν φοιτάς στη Σχολή Καλών Τεχνών του Παρισιού. Επηρέασε το Παρίσι το συγγραφικό σου έργο;
Πριν φύγω για τη Γαλλία ήμουνα ένας τυπικός μικροαστός, με την καλή σημασία του όρου, όχι την σημασία που δίνουνε τα κομμουνιστικά κόμματα. Εκεί βρέθηκα στο κέντρο της Γης. Προφανώς είχα ερεθίσματα πολλαπλά και τον πρώτο καιρό πρέπει να έπαθα αρκετά overdose…
 
Ήταν για σένα λοιπόν αυτή η σχολή σαν το κέντρο του κόσμου, έτσι;
 
Όχι μόνο η σχολή, το Παρίσι ολόκληρο ήτανε για μένα, και εξακολουθεί να είναι, το κέντρο του κόσμου.
Ας μιλήσουμε για τα λεξικά που έχεις γράψει. Πρόκειται για  το "Αθωνικό Λεξικό", το "Μαύρο Λεξικό", το "Πεζικό Λεξικό"…
… και το "Λεξικό της Λίμπιντο" που γράφω τώρα.
 
Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να πούμε δυο πράγματα να πούμε για το "Αθωνικό Λεξικό", ένα λεξικό για το ’γιο Όρος, διότι ένας άνθρωπος σαν εσένα που έχει δείξει μία φιλοσοφική και πολιτική αντιεξουσιαστική αντίληψη, ξαφνικά, ασχολείται με το θρησκευτικό συναίσθημα και τη μοναστική ζωή. Τι αντιδράσεις υπήρξαν ένθεν και ένθεν;
 
Παραδόξως πολύ καλές. Ήταν ένα βιβλίο που με δυσκόλεψε ιδιαίτερα, γιατί δεν γνώριζα τον κώδικα, - το κάθε βιβλίο έχει ένα κώδικα, και απευθύνεται σε ένα ορισμένο κοινό -, παραδόξως, λοιπόν, είχε ένθεν και ένθεν πολύ καλές αντιδράσεις και μια συμπαθητική κυκλοφορία.
 
Λέγοντας "ένθεν και ένθεν", εννοούμε και τον σοβαρό κόσμο της ορθοδοξίας αλλά και τους ανθρώπους της εντός και εκτός των τειχών αριστεράς;
 
Ναι, φοβόμουνα στην αρχή ότι θα μπορούσε κανείς να μου προσάψει ότι μεγαλώνοντας ηλικιακά το έριξα στους χριστιανούς ή κάτι τέτοιο. Ναι, ευτυχώς πήγανε καλά τα πράγματα, δηλαδή έχει και μια ιδιαίτερη σημασία αυτό για έναν συγγραφέα, ότι δεν πάει και χαμένος ο κόπος του. Ένα λεξικό, έχει κάποιες ιδιαίτερες απαιτήσεις παραγωγής, δεν είναι όπως ένα μυθιστόρημα, για αυτό πρέπει να διαθέσει κανείς πολύ χρόνο, πολύ υλικό… ήτανε και δύσκολο το θέμα, δηλαδή θα ‘πρεπε να δώσει απαντήσεις το λεξικό σ’ όλες τις πιθανές ερωτήσεις και εκείνων που πιστεύουν και εκείνων που δεν πιστεύουν σ’ αυτά.
 
Ας μιλήσουμε για το βιβλίο σου "Γενειάδος εγκώμιον",
 
Με το πρόσχημα της γενειάδας, εξιστορείται με συμπυκνωμένο τρόπο η συμπεριφορά της κάθε ηγεσίας. Ένα χρονικό είναι. Δηλαδή, εμένα με γοήτευε η ιδέα ότι υπάρχει ένα χρονικό επτά χιλιετιών σε μερικές εκατοντάδες σελίδων.
 
Δηλαδή η γενειάδα ήτανε…
 
…το πρόσχημα. Γενικά είναι προσχηματικά τα βιβλία μου, αλλά …φροντίζω να…κρατάω απόλυτα τα προσχήματα…
Γενικότερα, μου φαίνεται ότι μέσα από τα βιβλία σου κλείνεις πονηρά το μάτι στον κόσμο.
Δεν ξέρω αν κλείνω το μάτι, αλλά λέω την άποψή μου.
 
Εντάξει όλοι λένε την άποψή τους με κάποιο βιβλίο, εγώ νομίζω ότι κάνεις κάτι παραπάνω μ’ αυτό. Δεν μιλάω για τους τίτλους, είναι πολλά πράγματα τα οποία για να τα πεις, για να τα αντιληφθεί ο άλλος, πρέπει να δει από πίσω τι γίνεται. Δηλαδή, υπάρχει ένα ιδιόμορφο χιούμορ που είναι το χιούμορ του Νίκου του Πλατή που είναι μοναδικό. Δεν είναι αυτό που προκαλεί το γέλιο, είναι αυτό που προκαλεί το χαμόγελο. Που δείχνει άνθρωπο έξυπνο και πονηρό, με ένα ωραίο τρόπο, με ένα γλυκό τρόπο. Γι’ αυτό λέω ότι δείχνουν τα βιβλία σου σαν να κλείνεις πονηρά το μάτι.
 
Τι να πω; για να το λες…
 
Λίγο μετά την έκδοσή του το "Γενειάδος Εγκώμιον" έγινε πρωτοσέλιδο στις κουτσομπολίστικες εφημερίδες αλλά και σε όλα τα δελτία ειδήσεων με αφορμή το γεγονός ότι παρουσίαζες στο βιβλίο,  και μάλιστα στο εξώφυλλο, μια εικόνα της Παναγίας με γένια. Εσύ δεν εμφανίστηκες πουθενά δημοσίως για να υπερασπιστείς τον εαυτό σου. Γιατί το έκανες;
 
Γιατί θα πρόσβαλα το βιβλίο και εμένα. Το βιβλίο δεν γράφτηκε γι’ αυτό το λόγο, ούτε μου ταίριαζε να επωφεληθώ βγαίνοντας στα παράθυρα, δεν είναι στο δικό μου στυλ, δεν είναι στην ιδιοσυγκρασία μου. Ωστόσο αν θα ‘πρεπε κανείς να επισημάνει κάτι είναι η έρπουσα βλακεία, γιατί αν όντως κάποια αισθανόντουσαν θιγμένοι από την δημοσίευση και από τη γνωστοποίηση αυτής της αγιογραφίας, που υπάρχει σε μουσείο, κατάφεραν ακριβώς το αντίθετο για άλλη μια φορά, δηλαδή εκεί που θα το μάθαιναν μόνο οι αναγνώστες του βιβλίου, τελικά και το τελευταίο σπιτάκι, και ο τελευταίος τηλεοπτικός δέκτης, έμαθαν ότι υπάρχει η Παναγία με τα γένια. Τι να πω; ξέρω γω; πλάκα έχει…
 
"Υποθέτω βέβαια ότι έχει χαθεί και ένα μεγάλο μέρος της γνωστής μεσογειακής γεύσης από τη στιγμή που οι πρώτες ύλες πια άγονται και φέρονται από τις πολυεθνικές. Και δεν υπάρχουν κιόλας και τα πραγματικά υλικά, υπάρχουν υποκατάστατα υλικά. Είναι δηλαδή αυτό που μοιάζει με κάτι, δεν είναι αυτό το ίδιο, είναι αυτό που μοιάζει με κάτι. Και που σιγά – σιγά το συνηθίζουμε όλοι..."
 
 
Πάμε τώρα στο τελευταίο, στο "Μπαχαρικό Λεξικό", το οποίο πάει εξαιρετικά καλά. Τι είναι το "Μπαχαρικό Λεξικό".
 
Είναι ένα βιβλίο που μιλώντας για τα μπαχαρικά, καταπιάνεται με την ιστορία της αποικιοκρατία. Εάν έβγαζα ένα βιβλίο 500 σελίδων που να ‘λεγα την ιστορία της αποικιοκρατίας, δεν θα το αγόραζε κανείς. Θα το αγόραζαν 100 – 200 άτομα κτλ δεν θα είχε ενδιαφέρον.  Και δεν είναι μόνο αυτό, είναι και ο τρόπος ο λεξικιστικός, είναι πιο ελκυστικός, κατακερματίζοντας τις πληροφορίες κατά τις επιμέρους λήμματα κάπου ο καθένας θα βρει αυτό που του ταιριάζει και με βάση αυτό σιγά – σιγά ανακαλύπτει και ένα άλλο, και ένα άλλο και σιγά – σιγά και λίγο – λίγο μπορεί και να το διαβάσει και όλο. Βέβαια, και για να μην παρεξηγηθώ, όταν γράφω ένα βιβλίο δεν συνωμοτώ, δεν ψάχνω να βρω έναν τρόπο καλά και ντε να το διαβάσουνε οι αναγνώστες, στην πραγματικότητα παίζω, δηλαδή διασκεδάζω μ’ αυτό που κάνω, περισσότερο το κόβω στις δικές μου προδιαγραφές
Απλά, επειδή διαβάζοντάς το, υπάρχουν και ορισμένα λήμματα τα οποία φαινομενικά είναι άσχετα, και έχουν γραφτεί περισσότερο με μία διάθεση χιουμοριστική…
Είναι με μια διάθεση χιουμοριστική, αλλά στην πραγματικότητα επειδή το λεξικό θα μπορούσε και να κουράσει, είναι αυτά τα λήμματα τα οποία θα μπορούσε κανείς να τα ονομάσει και ανάσες, δηλαδή εκεί πέρα που έχεις αρχίσει να βαραίνεις, και λες καλά μας τα λες αλλά πολύ ιστορία ρε παιδάκι μου, σου ‘ρχεται και ένα προβοκατόρικο ένα από αλλού και ανασαίνεις, γελάς, αυτό έχει σκηνοθετηθεί, είναι σκόπιμο…
 
Υπάρχει και ένα περιστατικό που σχετίζει τα Χανιά με το "Μπαχαρικό Λεξικό"…
 
Ήμουνα στην Πλατεία 1866. Τώρα λέγεται … Πλατεία Αλβανών…. Και ήμουνα ακόμα στην αρχή του λεξικού. Θα έπρεπε ίσως να πω ότι το πρώτο καλό υλικό που οργάνωσε τη βιβλιογραφία μου, ήρθε από τα Χανιά, από το φίλο μου το Σωτήρη το Σωτηρόπουλο, και την Αναστασία. Όταν τους είπα τι φτιάχνω, άρχισαν να μου κατεβάζουν διάφορα βιβλία, και ο Σωτήρης διαφόρους δίσκους, υπάρχουν ακόμα δίσκοι, από μουσικές οι οποίες αναφέρονται στα μπαχαρικά.
 
Ξένα, όχι ελληνικά, έτσι;
 
Ναι. Στην λεγόμενη … "Πλατεία … Αλβανών", εντόπισα σε μια πινακίδα 1ου ορόφου μία κυρία συμβολαιογράφο ονόματι Πιππεράκη νομίζω, ή κάτι τέτοιο… μου ‘κανε εντύπωση, κυκλοφορώ έτσι κι αλλιώς με τη φωτογραφική μου μηχανή, αυθόρμητα στοχεύω την πινακίδα να την φωτογραφίσω αλλά διαπιστώνω ότι δεν πατάω στο πεζοδρόμιο… κατεβάζω το βλέμμα μου και διαπιστώνω ότι με έχουνε σηκώσει δύο μπάτσοι, οι φύλακες – γιατί από κάτω είχε μία τράπεζα, με πηγαίνουν σηκωτό, λέω ρε παιδιά τι σας έκανα κτλ, αστυνομικοί κανονικοί ήτανε… Θεωρούσανε λοιπόν ότι φωτογράφιζα την τράπεζα και προφανώς σχεδίαζα κάποια σοβαρή ληστεία. Μετά τις απαραίτητες εξηγήσεις μ’ άφησαν να φύγω.
Παρεμπιπτόντως, επειδή συνέπεσε η έκδοση του "Μπαχαρικού Λεξικού" με την γνωστή σε όλους πια ταινία, "Πολίτικη Κουζίνα", είχες έστω και κατά τύχη κάποια επαφή με ανθρώπους αυτής της ταινίας;
Εκ των υστέρων είχα, όχι εκ των προτέρων. Με τον Μπουλμέτη, τον σκηνοθέτη της ταινίας, αλλά επειδή και εμένα μου έκανε εντύπωση το όλο θέμα, η σύμπτωση, συζητώντας το με τους μπαχαριτζήδες κατάλαβα ότι και ο Μπουλμέτης έπεσε στη σύμπτωση, δηλαδή… τη στροφή του κόσμου δεν την επέφερε η Πολίτικη κουζίνα, υπήρχε, την είχε κάνει ο κόσμος και η ταινία έπεσε την κατάλληλη στιγμή.
 
Η στροφή του κόσμου προς τα πού;
 
Προς τα μπαχαρικά, προς το ξαναμαγειρεύουμε, προς το να βάζουμε την κατσαρολίτσα μας και… είχε αρχίσει ο κόσμος να κουράζεται με τα ετοιματζίδικα. Είναι ένα κομμάτι του κόσμου, όχι όλοι βέβαια. Αυτό σύμφωνα με τους μπαχαριτζήδες έγινε συνήθεια, μήνες πριν την προβολή της ταινίας, δηλαδή, άρχισαν να μπαίνουν στα μαγαζιά τους καινούριοι άνθρωποι, ήτανε μια στροφή του κόσμο. Αυτό λοιπόν τον κόσμο βρήκε έτοιμο η "Πολίτικη Κουζίνα" και το "Μπαχαρικό Λεξικό" βρήκε έναν κόσμο που είχε κάνει ήδη αυτή τη στροφή και που είχε γοητευθεί από αυτή την πραγματικά όμορφη ταινία του Μπουλμέτη.
 
Πιστεύεις ότι μπορούμε να έχουμε, μια, ανάπτυξη ενός "κινήματος" προκειμένου με μία επιστροφή στο μαγείρεμα στο σπίτι και με το ψάξιμο γεύσεων; Μπορούμε, με αφορμή ας πούμε το μπαχαρικό να κάνουμε πιο ποιοτική τη ζωή μας; Να ξεφύγουμε από το γενικό καταγγελτικό λόγο;
 
Δεν ξέρω… δηλαδή καλό θα ήταν αλλά δεν νομίζω ότι αρκεί ένα βιβλίο, ή μια ταινία, ή μια διάθεση ας πούμε… έχει αλλάξει ο τρόπος της ζωής μας τόσο που δεν ξέρω αν υπάρχει επιστροφή, δηλαδή οι άνθρωποι πια είναι υποχρεωμένοι να δουλεύουν από το πρωί μέχρι το βράδυ. Δεν μπορεί να τους απασχολεί και το μαγείρεμα, καλό θα ήταν, αλλά δεν γίνεται.
 
Υπάρχουν γεύσεις που χάθηκαν ανεπιστρεπτί;
 
Ναι, φαντάζομαι πως ναι, ούτως ή άλλως ηλικιακά κανείς χάνει ένα μέρος από την γευστική του ικανότητα. Ναι, υποθέτω βέβαια ότι έχει χαθεί και ένα μεγάλο μέρος της γνωστής μεσογειακής γεύσης από τη στιγμή που οι πρώτες ύλες πια άγονται και φέρονται από τις πολυεθνικές. Και δεν υπάρχουν κιόλας και τα πραγματικά υλικά, υπάρχουν υποκατάστατα υλικά. Είναι δηλαδή αυτό που μοιάζει με κάτι, δεν είναι αυτό το ίδιο, είναι αυτό που μοιάζει με κάτι. Και που σιγά – σιγά το συνηθίζουμε όλοι. Ναι έχει αλλάξει.
 
Εσύ, σαν ένας άνθρωπος που δουλεύει καθημερινά, το φαγητό σου το προσέχεις;
 
Ναι, εγώ το προσέχω. Πάντα το πρόσεχα γιατί είναι και κάποιου τύπου ιδεολογία, δηλαδή, θεωρώ ότι είναι καλύτερο να φας λίγο και καλό, από το να φας τεράστιες ποσότητες.
 
Νίκο ετοιμάζεις την επανέκδοση του "Κάμα Τσούχτρα", έτσι δεν είναι, το λέω σωστά;
 
Ναι, και επανέκδοση είναι και επαναδιατύπωση δηλαδή ξαναβγαίνει με εφτά καινούρια κεφάλαια.
 
Τι ρόλο έπαιξε όταν πρωτοεκδόθηκε;
 
Αυτό δεν ξέρω αν μπορώ να το πω εγώ, εγώ μπορώ να πω ότι ήταν το πιο ευυπόληπτο βιβλίο μου, εκδόθηκε το ’82 ως ένας "οδηγός του περιθωρίου". Ήτανε ένα από τα δημοφιλέστερα βιβλία  της εποχής. Σήμερα το "Κάμα Τσούχτρα" επανέρχεται με τον τίτλο "Οδηγός επιβίωσης για τους εκτός των τειχών". Θα επανέλθει μέχρι το χειμώνα.
Νίκο αναμφισβήτητα είσαι ένας πολυμαθής και ευρυμαθής άνθρωπος. Όμως το συγγραφικό σου έργο  δείχνει έναν άνθρωπο πολυπράγμονα και ένα σοβαρό κομμάτι του έργου σου έχει ερευνητικό χαρακτήρα. Δεν είναι λίγο περίεργο ένας άνθρωπος να κάνει έρευνα σε τόσο ετερόκλητα πεδία;
Γιατί;
 
Εσύ έχεις την αξίωση να θεωρείσαι ερευνητής;
 
Και την έχω και είμαι.
 
 Ζούμε σε μια εποχή εξειδίκευσης.
 
Πάντα εξειδικεύομαι στο βιβλίο που γράφω…
 
Κάνοντας το συνήγορο του διαβόλου λέω: ένα "Λεξικό Λίμπιντο", όπως αυτό που ετοιμάζεις, δεν θα ‘πρεπε να γραφτεί από ένα ψυχολόγο,  σεξολόγο ή κάτι τέτοιο;
 
Δεν απαγορεύει κανείς και τίποτα. Εκείνος ας γράφει το δικό του και εγώ το δικό μου.
 
Θέλω να πω ότι το να γράφει κάποιος ένα "Μπαχαρικό Λεξικό", ενδεχομένως δεν απαιτεί ακαδημαϊκές γνώσεις…
 
Συνάντησα τις προάλλες ένα φίλο μου βιβλιοπώλη και μου λέει πως έρχονται οι φαρμακοποιοί και το αγοράζουνε, από τη στιγμή που καλύπτουνε τις ανάγκες τους και οι φαρμακοποιοί και μέχρι στιγμής δεν μας έχουνε κράξει σημαίνει ότι δεν στερείται ουδόλως προδιαγραφών. Αυτή τη στιγμή τα πράγματα είναι πιο απλά, δηλαδή άπαξ και υπάρχει πολύ πλούσια βιβλιογραφία, πολύ υψηλών προδιαγραφών, εάν κανείς μπει στον κόπο και έχει και το κλειδί, μπορεί να δώσει πολύ αξιόπιστη δουλειά.  Εγώ βρέθηκα να είμαι συγγραφέας επειδή δεν έβρισκα τα βιβλία που χρειαζόμουνα για να διαβάσω. Δεν υπήρχαν τα βιβλία της δικιάς μου αντίληψης, αισθητικής και οργάνωσης λόγου. Δηλαδή αυτά τα βιβλία που γράφω ικανοποιούνε τις δικές μου ανάγκες και τις δικές μου απαιτήσεις για το βιβλίο και επιπλέον, δεν γράφω μόνο το βιβλίο, σκηνοθετώ και τη σελίδα, δηλαδή το πώς και πού θα πέσει η φωτογραφία, τι θα λέει η λεζάντα, πως τελειώνει το ένα λήμμα και πως αρχίζει το επόμενο, δεν είναι κάτι που γίνεται στην τύχη, είναι κάτι που το σκηνοθετώ. Ξέρω ότι τελειώνοντας αυτό το λήμμα θα προκαλέσει στον αναγνώστη αυτό το πράγμα, άρα πηγαίνω κάπου αλλού στη συνέχεια. Είναι σαν ένα ταξίδι αναψυχής, που προσπαθείς να προβλέψεις τις αντιδράσεις και τις επιθυμίες του κοινού που έχεις αναλάβει να ταξιδέψεις.
 
"Μ’ αρέσει να κυκλοφορώ στα Χανιά, μ’ αρέσει που χαιρετιούνται οι άνθρωποι, έχει μια χαλαρότητα, δεν έχει αυτή τη βία που ζούμε εδώ πέρα, στη δικιά μου πόλη, τον Πειραιά, την Αθήνα"
 
Η σχέσεις σου με τα Χανιά;
 
Στα Χανιά ζούνε πολύ παλιοί φίλοι, οι οποίοι στη δεκαετία του ’80 ο καθένας για τους δικούς του λόγους εγκατέλειψε την Αθήνα, για μένα τα Χανιά ήτανε και τόπος δουλειάς, έχω δουλέψει διαφήμιση, δεν μ’ αρέσουνε όλα τα Χανιά, μ’ αρέσουν αποσπασματικά, δηλαδή μ’ αρέσει το παλιό λιμάνι, μ’ αρέσουνε κάποιο δρόμοι, είναι από τις πόλεις που αγαπώ. Μ’ αρέσει να κυκλοφορώ στα Χανιά, μ’ αρέσει που χαιρετιούνται οι άνθρωποι, έχει μια χαλαρότητα, δεν έχει αυτή τη βία που ζούμε εδώ πέρα, στη δικιά μου πόλη, τον Πειραιά, την Αθήνα. Δηλαδή και όταν κατεβαίνω κάτω, κατεβαίνω για να χαλαρώσω.
 
Με τους Χανιώτες έχεις καλή σχέση;
 
Ναι βέβαια. Ναι αλλά να εξηγούμεθα οι Χανιώτες δεν είναι μιας συνταγής,, έτσι δεν είναι; ταιριάζω μ’ αυτούς που ταιριάζω που είναι κάπως σαν και μένα, είναι νομίζω προφανές. Μ’ ένα εθνοκάπηλο, περίεργο τύπο, γιατί να ταιριάξω, επειδή είναι Χανιώτης;  Το ίδιο θα συνέβαινε σε οποιοδήποτε σημείο άλλο του ελληνικού χάρτη, έτσι δεν είναι;
 
Ελπίζω να σε δούμε σύντομα στα Χανιά για να παρουσιάζεις τη δουλειά σου…