Αιρετικές Ιστορίες

Αιρετικές Ιστορίες / Ιανουάριος 2005 - φ42

ΓΕΓΟΝΟΣ  1ο:  1994 ΟΙ ΧΟΥΤΟΥ ΚΥΡΙΑΡΧΗ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΑ ΦΥΛΗ ΣΤΗ ΡΟΥΑΝΤΑ ΔΙΑΠΡΑΤΤΕΙ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ ΠΡΟΣΠΑΘΩΝΤΑΣ ΝΑ ΑΦΑΝΙΣΕΙ ΤΗΝ ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ ΦΥΛΗ ΤΩΝ ΤΟΥΤΣΙ, ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΠΑΝΩ ΑΠΟ 500.000 ΝΕΚΡΟΥΣ. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΑΠΟ ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΠΕΜΒΑΙΝΕΙ.

ΓΕΓΟΝΟΣ 2ο:  1999 ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΕΣ ΕΝΤΑΣΕΙΣ ΚΑΘ’ΟΛΗ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1990, ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΚΥΡΙΑΡΧΗ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΩΝ ΑΛΒΑΝΩΝ ΤΟΥ ΚΟΣΟΒΟΥ ΚΑΙ  ΤΙΣ ΣΕΡΒΙΚΕΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ, ΤΟ ΝΑΤΟ ΕΠΕΜΒΑΙΝΕΙ ΜΕ ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΟΥΣ ΣΤΗ ΣΕΡΒΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ, ΓΙΑ ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΧΘΕΙ ΤΟ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΣΟΒΟΥ.

 

         Τα γεγονότα αυτά όπως και άλλα τα οποία ακολούθησαν ή προηγήθηκαν μας κάνουν να αναρωτηθούμε, εάν οι διεθνείς επεμβάσεις είναι επιλεκτικές, και κατά πόσο νομιμοποιούνται στα μάτια της κοινής γνώμης και του διεθνούς δικαίου. Δεν είναι τυχαίο ότι διατυπώθηκαν πολλές αντιρρήσεις για την επέμβαση του ΝΑΤΟ στο Κόσοβο, ενώ αντίστοιχα πολλοί καυτηρίασαν την απουσία οποιασδήποτε παρέμβασης του ΟΗΕ στη διάρκεια των τραγικών συμβάντων στη Ρουάντα.
 
          Η επέμβαση βέβαια στο Κόσοβο δεν ήταν η μοναδική στο χώρο της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Είχαν προηγηθεί οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ στη Βοσνία, για να φέρουν ένα τέλος στο συνεχιζόμενο επί τρία χρόνια πόλεμο, ανάμεσα σε Σέρβους, Κροάτες και Μουσουλμάνους.
 
Όλες οι πλευρές με κυρίαρχη τη σερβική, προέβησαν σε εθνικές εκκαθαρίσεις και σε μαζικές σφαγές, και καθώς οι δυνάμεις του ΟΗΕ αποδείχθηκαν αναποτελεσματικές στο να προστατέψουν τους πολίτες, επενέβη το ΝΑΤΟ. Το Κόσοβο όμως παρόλη την αλβανική πλειοψηφία του πληθυσμού ήταν επαρχία του σερβικού κράτους.
 
Το κύριο αίτημα του αλβανικού απελευθερωτικού στρατού ήταν η ανεξαρτησία της περιοχής, γεγονός το οποίο θα μπορούσε να αρχίσει ένα ντόμινο αποσχιστικών κινημάτων σε όλες τις περιοχές των Βαλκανίων με μεικτούς πληθυσμούς.
Οι Σέρβοι βέβαια προέβησαν σε φρικτές σφαγές, αλλά φαίνεται ότι οι περισσότερες συνέβησαν μετά την έναρξη των βομβαρδισμών, στο πλαίσιο της ενδεχόμενης διχοτόμησης του Κοσόβου.
Το σημαντικότερο όμως είναι ότι τελικά δεν έχουν βρεθεί αρκετά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι όντως υπήρξε σχέδιο γενοκτονίας των Αλβανών του Κοσόβου.
 
Αυτό το οποίο εύλογα θα σκεφτόταν κανείς είναι, η επέμβαση του ΝΑΤΟ με όλες τις συνέπειες που αυτή είχε στη σερβική οικονομία και την ψυχολογία των πολιτών, να ήταν η αφορμή της ανατροπής του προέδρου της Σερβίας, Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, η οποία όντως συνέβη τον επόμενο χρόνο. Η πτώση του μοιραίου για το λαό του ηγέτη, συνοδεύτηκε από την ίδρυση ενός προτεκτοράτου του ΝΑΤΟ στα Βαλκάνια, το οποίο μπορεί να αποτελέσει οποτεδήποτε εστία εντάσεων και συγκρούσεων στην περιοχή.
 
          Στην περίπτωση της Ρουάντα αντίθετα υπήρξε οργανωμένο σχέδιο εξόντωσης των Τούτσι και μετριοπαθών Χούτου από φανατικούς Χούτου, οι οποίοι προέτρεψαν μεγάλες μάζες του πληθυσμού να προβούν σε φρικαλεότητες.
 Οι εντάσεις είχαν ξεκινήσει ήδη από το 1989, όταν αντάρτες των Τούτσι είχαν εισβάλει στη Ρουάντα από την γειτονική Ουγκάντα, αλλά ήταν η κατάρριψη του αεροπλάνου που μετέφερε τον πρόεδρο της Ρουάντα τον Απρίλιο του 1994, που έγινε η αφορμή για την έναρξη των μαζικών σφαγών.
 
Οι δυνάμεις του ΟΗΕ μετά από την απαγωγή και εκτέλεση 10 Βέλγων κυανόκρανων, αποσύρθηκαν και το μόνο που έκαναν, ήταν η δημιουργία προστατευόμενων περιοχών οι οποίες θα περιέθαλπαν όσους πρόσφυγες γλίτωναν από τη γενοκτονία.
Οι σφαγές δε σταμάτησαν ούτε όταν οι Τούτσι αντάρτες κατέλαβαν την πρωτεύουσα Κιγκάλι, καθώς υπήρξαν αντίποινα, ενώ πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι κατέφυγαν σε γειτονικές χώρες.
Εδώ λοιπόν δεν είχαμε ούτε βομβαρδισμούς από το ΝΑΤΟ, ούτε οποιαδήποτε σοβαρή προσπάθεια από τη διεθνή κοινότητα να σταματήσουν οι σφαγές εκατέρωθεν. Ίσως να έπαιξε ρόλο για την απραξία το γεγονός ότι η Ρουάντα δε βρίσκεται σε κάποια κρίσιμη γεωπολιτικά περιοχή, και ότι η αναποτελεσματική επέμβαση του ΟΗΕ το 1992 στη Σομαλία, προξένησε σημαντικές ανθρώπινες απώλειες στην αμερικανική πλευρά.
 
Αυτό που φάνηκε καθαρά ήταν η αδιαφορία της παγκόσμιας κοινότητας απέναντι σε μια προσπάθεια γενοκτονίας που μόνο με το εβραϊκό ολοκαύτωμα, ή την αρμενική γενοκτονία του 1915 μπορεί να συγκριθεί.
 
          Υπάρχουν τελικά δύο μέτρα και δύο σταθμά όσον αφορά τις διεθνείς επεμβάσεις. Από τα γεγονότα αυτά, και από όσα ακολούθησαν με την επέμβαση των ΗΠΑ στο Ιράκ, διαπιστώνεται μια αυξανόμενη περιφρόνηση όσον αφορά στο διεθνές δίκαιο, και μια διαρκής υποτίμηση του ΟΗΕ σαν διεθνούς οργανισμού, ο οποίος θα προσέφερε λύσεις σε θλιβερές καταστάσεις εθνικών εκκαθαρίσεων.
Σίγουρα ο ΟΗΕ θα πρέπει να έχει ένα πιο ενεργητικό ρόλο, αυτό όμως είναι κάτι που θα εξαρτηθεί και από την ευχέρεια κινήσεων που θα του προσφέρουν τα μέλη του. Αν δεν σταματήσουν οι προληπτικές επεμβάσεις κατά το δοκούν, δε θα μπορέσουμε να έχουμε ένα πιο ευνομούμενο κόσμο όπου δε θα κλείνουμε επιλεκτικά τα μάτια μας σε όσα συμβαίνουν σε οποιαδήποτε γωνιά του πλανήτη.