12142017Πεμ
ΕνημέρωσηΠεμ, 09 Νοε 2017 11am

Αιρετικές Ιστορίες

Αιρετικές Ιστορίες / Νοέμβριος 2006 -φ.51

ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ Η ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ(;)

I'm the stranger
Killing an Arab
Τhe Cure- Killing an Arab 1979
          Τα τελευταία χρόνια ο ισλαμικός φονταμενταλισμός φέρεται να εκδηλώνει ανοικτά την αντίδραση του ενάντια στις αξίες του Δυτικού πολιτισμού. Μετά την επίθεση στους δίδυμους πύργους, στο σταθμό της Μαδρίτης, στο μετρό του Λονδίνου, και αλλού, επικρατεί μια υστερική κατάσταση, καθώς οι περισσότερες δυτικές κοινωνίες, εμπεριέχουν στους κόλπους τους μουσουλμάνους πολίτες, οι οποίοι γίνονται οι εν δυνάμει ΄΄άλλοι΄΄, οι πιθανοί τρομοκράτες και αρνητές του κοσμικού τρόπου ζωής. Δε χρειάζεται βέβαια μια τρομοκρατική επίθεση για να εκφραστεί η άρνηση του δυτικού τρόπου ζωής και των δυτικών αξιών. Τα πρόσφατα παραδείγματα των δανέζικων γελοιογραφιών, και της αυτολογοκρισίας του βερολινέζικου θεάτρου, είναι ενδεικτικά του κλίματος που επικρατεί.
 
            Ποιος είναι όμως αυτός ο περίφημος ΄΄δυτικός πολιτισμός΄΄. Χαρακτηρίζεται συνήθως από ένα κοινό χριστιανικό υπόβαθρο, το οποίο σύμφωνα με τη θεωρία της μάχης των πολιτισμών του Χάντιγκτον, χωρίζεται σε ανατολικό-ορθόδοξο και σε δυτικό-καθολικό και προτεσταντικό. Αυτή η διαφοροποίηση μάλλον δεν γίνεται κατανοητή από τον μουσουλμανικό κόσμο, από τη στιγμή μάλιστα που συνεχίζεται  η κατοχή της Τσετσενίας από το ρωσικό στρατό. Το σημαντικότερο όμως κοινό σημείο είναι η πίστη (λιγότερο ή περισσότερο ) στις αρχές του διαφωτισμού, δηλαδή η πίστη στη λογική, στην ελευθερία, και στην ισότητα. Ακόμη και ο υπαρκτός σοσιαλισμός που επεβλήθη στην ανατολική Ευρώπη και στην ΕΣΣΔ, είχε σαν αφετηρία τις αρχές αυτές, σε αντίθεση με το φασισμό, ο οποίος διαπνεόταν από ολοκληρωτικές τάσεις, οι οποίες κυριαρχούσαν προ του διαφωτισμού.
 
            Αυτό που πρέπει να τονίσουμε είναι ότι, αυτό που σήμερα θεωρούμε δεδομένο, δηλαδή να ζούμε σε ένα δημοκρατικό κράτος το οποίο βασίζεται πάνω στην αρχή της δικαιοσύνης και της ελευθερίας, πριν 70 χρόνια φαινόταν ξεπερασμένο και αποτυχημένο. Χρειάστηκε ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος για να εδραιωθούν δημοκρατικά καθεστώτα στην Ευρώπη, καθεστώτα που είχαν όμως ένα ρηχό υπόβαθρο, με αποτέλεσμα τη δικτατορία π.χ. στην Ελλάδα, και την εμφάνιση τρομοκρατικών οργανώσεων κατά τη δεκαετία του 1970. Μόνο τις τελευταίες δεκαετίες με την κατάλυση των δικτατοριών την Νότιας Ευρώπης, και την κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων, μπορούμε να μιλήσουμε για πραγματική λειτουργία της δημοκρατίας στην Ευρώπη.
 
            Και ξαφνικά εκεί που τελειώνει οΨυχρός Πόλεμος, και μιλάμε για θρίαμβο του καπιταλισμού και της Δύσης, προκύπτει ο ισλαμικός κίνδυνος. Σπέρνοντας τους ανέμους του αντικομουνισμού στους ισλαμικούς πληθυσμούς ειδικά μετά τη σοβιετική επέμβαση του 1979  στο Αφγανιστάν, η Δύση θέρισε τη δεκαετία του ’90 τις θύελλες της ισλαμικής τρομοκρατίας, η οποία με αφορμή τον πρώτο πόλεμο του Κόλπου, εκδηλώθηκε σε όλο τον κόσμο με θεαματικές ενέργειες. Το ζήτημα είναι ότι η αντίδραση των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, με τους πολέμους στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ, επέτειναν το πρόβλημα, ενώ το δικαίωμα της Αμερικής να δρα προληπτικά, αγνοώντας διεθνείς οργανισμούς όπως ο ΟΗΕ, αμφισβητήθηκε ανοικτά, και οδήγησε σε αδιέξοδα.
 
            Η τρομουστερία όμως, όπως εκφράστηκε με νόμους όπως ο Patriot Act στις ΗΠΑ, και οι αντιτρομοκρατικοί νόμοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είχε ως αποτέλεσμα να υπονομευθούν οι ίδιες οι αξίες και οι αρχές, τις οποίες υποτίθεται ότι υπερασπίζει η Δύση έναντι του ισλαμικού μεσαιωνικού ολοκληρωτισμού. Το κράτος προστατεύει την ασφάλεια του, θυσιάζοντας τις ελευθερίες που παρείχαν (θεωρητικά τουλάχιστον) τα Συντάγματα τους. Από την άλλη εμφανίζεται ξανά η έννοια του πολιτικώς ορθού, με την έννοια της μη-προσβολής με οποιονδήποτε τρόπο της μουσουλμανικής θρησκείας και του προφήτη της, του Μωάμεθ. Η ανεκτική κοινωνία, η οποία βασίζεται στην αρχή του σεβασμού του άλλου, του διαφορετικού, στην ουσία αυτοαναιρείται, χάνοντας βασικά της δικαιώματα, και αυτολογοκρινόμενη από φόβο αντιποίνων, και όχι στο όνομα μιας πολυπολιτισμικής κοινωνίας.
 
            Η επιτυχής αυτή στροφή προς τα πίσω, στην προ του Διαφωτισμού εποχή, υποστηρίζεται από τα ευρύτερα μικροαστικά στρώματα, τα οποία αισθάνονται ότι απειλούνται από την παγκόσμια διακίνηση ιδεών και ανθρώπων, και φοβούνται για άλλη μια φορά την προλεταριοποίηση τους, πολιτικούς που θέλουν να εκμεταλλευθούν το αίσθημα αυτό της ανασφάλειας, και κόλπους του κλήρου χριστιανικού και ισλαμικού, οι οποίοι προσπαθούν να περιχαρακώσουν τους πιστούς τους, και να αναβιώσουν ιστορικές περιόδους όπως οι Σταυροφορίες.
 
Προς το παρόν η κοσμική κοινωνία δέχεται τα χτυπήματα χωρίς να προβάλλει αντιδράσεις, δεν είναι όμως καθόλου σίγουρη η διαιώνιση της κατάστασης αυτής. Γίνεται φανερό σιγά σιγά,  ότι οι νέοι νόμοι που έχουν ως σκοπό την προστασία της, την τυλίγουν παράλληλα με ένα βρόγχο. Δεν θέλει π.χ. κανείς να αντιμετωπίζονται οι πολίτες ενός ευνομούμενου κράτους όπως οι κρατούμενοι στο Γκουαντάναμο, να κατηγορούνται  δηλαδή χωρίς δικαίωμα υπεράσπισης και δίκαιας δίκης. Επίσης γίνεται κατανοητό, ότι μια θρησκευτική μειοψηφία δεν μπορεί να επιβάλλει τις ακραίες της απόψεις σε μια κοινωνία, η οποία διατείνεται ότι έχει σαν θεμέλιο λίθο την  ανεξιθρησκία και την ελευθεροτυπία.
 
Από τη στιγμή που εφαρμόζεται η ισονομία, (θεωρητικά τουλάχιστον,  οι κυβερνήσεις των δυτικών κρατών θα έπρεπε να κάνουν περισσότερα γιαυτό) οι μουσουλμάνοι πολίτες οφείλουν να αποδεχθούν τις αξίες της κοινωνίας που επέλεξαν να ζουν, η θυματοποίηση τους και η δημιουργία ετερόκλητων γκέτο, όπου ισχύει ο ισλαμικός νόμος του τόπου καταγωγής τους, σίγουρα δε βοηθά την επίτευξη του στόχου μιας καλύτερης και πιο αξιοπρεπούς ζωής.
 
            Πέρασαν αιώνες από την εποχή των Φώτων, ώσπου οι αρχές, που διανοητές όπως ο Ρουσσώ, ο Βολτέρος, ο Μοντεσκιέ και άλλοι διατύπωσαν θεωρητικά, να εφαρμοστούν, σε ένα βαθμό τουλάχιστον, και να γίνουν κτήμα ορισμένων κοινωνιών του κόσμου μας. Αυτό που μένει να αποδειχθεί σήμερα και στο μέλλον είναι, κατά πόσον ήταν επιδερμική και συγκυριακή η προσήλωση στις αρχές αυτές, ή αν αποτελεί μια μονιμότερη και βαθύτερη προσέγγιση για ένα καλύτερο κόσμο.