12142017Πεμ
ΕνημέρωσηΠεμ, 09 Νοε 2017 11am

Πρόσωπα στην Πυξίδα της Πόλης

Ευδοκία Σκορδαλά-Κακατσάκη, συγγραφέας παιδικών βιβλίων

«…Έχεις μεγαλύτερη ευθύνη και χρειάζεται  μεγάλη προσοχή όταν γράφεις παιδική λογοτεχνία. Ο ενήλικας αναγνώστης μπορεί να ξεχωρίσει την ήρα από το στάρι. Ένα παιδί όμως…»

Ευδοκία Σκορδαλά-Κακατσάκη, συγγραφέας παιδικών βιβλίων

Συνέντευξη Ματθαίος Φραντζεσκάκης

Καταρχήν να γνωριστούμε…

Πριν σας συστηθώ, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την πρόσκληση και την φιλοξενία μου στην «ΠΥΞΙΔΑ» Και να ευχηθώ η «Πυξίδα» να συνεχίσει να είναι αυτό που σημαίνει το όνομά της . Πυξίδα!

Γεννήθηκα κι έζησα, ως τα εννιά μου χρόνια, στη Χώρα της Σαμοθράκης. Άλλα εννιά έζησα στην Αλεξανδρούπολη. Τα υπόλοιπα…εκατόν εννιά ζω στα Χανιά. Μα κρατώ, καλά φυλαγμένα στην καρδιά και στο μυαλό μου, ήχους και εικόνες, μυρωδιές και χρώματα από την ιδιαίτερη πατρίδα μου. Όπως ακριβώς  κρατά ο Αστερούλης  το κομματάκι από το φουστανάκι της Συννεφούλας στο παραμύθι μου «Ένα αστέρι πέφτει στη γη».

Τα  πρώτα μου ακούσματα, το τραγούδι της θάλασσας κι ο  σάλαγος  του αγέρα μέσα  στα πεύκα του μικρού δάσους που έζωνε το χωριό μου. Τα νανουρίσματα, τα λαϊκά παραμύθια, οι θρύλοι και τα δημοτικά τραγούδια που μου έλεγε η μάννα μου.

Τα πρώτα μου ταξίδια, αυτά της φαντασίας και των ονείρων μου…Που εξακολουθώ συχνά-πυκνά να τα κάνω…

 

Πως ξεκινήσατε με την λογοτεχνία;

 

Πιστεύω πως τα ακούσματα που είχα στα πρώτα παιδικά μου χρόνια, μπόλιασαν  την καρδιά μου με  αγάπη για τη λογοτεχνία. Από τη στιγμή που… ανακάλυψα την ανάγνωση, έγινα, και εξακολουθώ να είμαι, φανατική αναγνώστρια. Ξεκίνησα να γράφω, σκαρώνοντας… ποιήματα στις πρώτες τάξεις του γυμνασίου. Ποιήματα να τα κάνει ο Θεός!...

 

 

Το παιδικό βιβλίο πως προέκυψε;


Στ’ αλήθεια δεν ξέρω! Ίσως οφείλεται  στο μικρό παιδί που ζει και…βασιλεύει μέσα μου… Ίσως «φταίει» η αγάπη μου για τα παιδιά…Ίσως να έπαιξε ρόλο ο τόπος που γεννήθηκα, γεμάτος μυστήριο και δύναμη…Ίσως ο τρόπος που μεγάλωσα…Ίσως …  Αλήθεια  δεν μπορώ να πω πώς « προέκυψε» το παιδικό βιβλίο…

 

Αλήθεια πόσο εύκολο είναι να γράψει ένας μεγάλος κείμενα που θα πρέπει «να μιλάνε» στα παιδιά;


Η τέχνη του λόγου, η οποιαδήποτε τέχνη, δεν έχει στεγανά.  Απευθύνεται  σε μικρούς και μεγάλους. Γράφω για παιδιά, έχοντας τη βεβαιότητα πως με… ακούν και οι μεγάλοι.  Γράφω, λαχταρώντας   να επικοινωνήσω με τα  παιδιά , να «μιλήσω» στην ψυχή  τους, να τα συγκινήσω. Και νιώθω πολύ όμορφα, όταν,   σε  διάφορα σχολεία, μικροί μαθητές  μού λένε με μεγάλη σοβαρότητα, «κυρία, με συγκίνησαν πολύ τα βιβλία σας!». Πιστεύω πως  αυτή η επικοινωνιακή συνταύτιση και συν-κίνηση με  το παιδί, πραγματώνεται, μόνο  όταν του μιλάς  με σεβασμό και αγάπη.   Πάει να πει με την ψυχή σου…

 

Εφευρίσκεται ιστορίες ή μεταφράζεται σε ιστορίες εμπειρίες ζωής;


Η ζωή με τα μικρά και τα μεγάλα της,  μου δίνει την πρώτη ύλη,  το προζύμι, για το πλάσιμο μιας  «ιστορίας».  Προσθέτω…. μπόλικη φαντασία κι όνειρο, ζυμώνω … με  κέφι,  χαρά, τρυφερότητα και αγάπη  στη σκάφη της καρδιάς μου, και  το αποτέλεσμα  είναι ένα αληθινό παραμύθι ή μια παραμυθένια  ιστορία.

 

Τελικά είναι ποιο εύκολο ή ποιο δύσκολο το να  γράφει κάποιος βιβλία για παιδιά;


Δεν θα χρησιμοποιούσα τις  λέξεις  δύσκολο ή εύκολο όσον αφορά το γράψιμο για παιδιά  Η λέξη ευθύνη θα έλεγα πως ταιριάζει καλύτερα. Έχεις μεγαλύτερη ευθύνη και χρειάζεται  μεγάλη προσοχή όταν γράφεις παιδική λογοτεχνία. Ο ενήλικας αναγνώστης μπορεί να ξεχωρίσει την ήρα από το στάρι. Ένα παιδί όμως… Είσαι υπεύθυνος και υπόλογος αν με αυτά που γράφεις, «βλάψεις» έστω και μια μονάχα  παιδική ψυχή!

 

Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο εμείς οι μεγαλύτεροι καταφεύγουμε σε βιβλία ή μουσικές που τυπικά γράφτηκαν για παιδιά. Γιατί άραγε;


Είναι η νοσταλγία  μας να επιστρέψουμε στην πατρίδα μας, που είναι η παιδική μας ηλικία και αθωότητα. Έχουμε ανάγκη να είμαστε τρυφεροί με το παιδί που κουβαλούμε  μέσα μας. Αναζητούμε, καταφεύγοντας στις μουσικές και τα βιβλία που γράφτηκαν για παιδιά, να απογειώσουμε αυτό το κρυμμένο παιδί- εαυτό μας, στον  χωροχρόνο του ονείρου και της ποίησης,  της τρυφερότητας και της αγάπης,

του παραμυθιού και της παραμυθίας του….

 

Έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια η γραφή και το περιεχόμενο των παιδικών βιβλίων;


Η παιδική λογοτεχνία  αντλεί τα θέματά της από  τη ζωή.  Η ζωή μας έχει αλλάξει και αλλάζει συνεχώς. Επομένως  και η θεματολογία των παιδικών βιβλίων έχει αλλάξει.

Κι ο τρόπος αφήγησης μιας «ιστορίας», διαφέρει από συγγραφέα σε συγγραφέα..   Αυτό που δεν έχει, ή δεν πρέπει να αλλάξει στην παιδική λογοτεχνία είναι  ο στόχος της. Είναι αυτό που μ’ ένα στίχο εκφράζει ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου.
«Έδωσα στα παιδιά χαρές!». Είναι αυτό που κατάφερε εκείνος. Να δώσει στα παιδιά έναν υπέροχο συγκερασμό λογοτεχνικής και παιδαγωγικής γραφής!

 

Πόσο εύκολο είναι τελικά κάποιος να δημιουργεί και να διεκδικεί την αναγνώριση ζώντας σε μια επαρχιακή πόλη;


Η αναγνώριση δεν είναι, δεν πρέπει να είναι αυτοσκοπός για έναν δημιουργό. Δημιουργείς γιατί  δεν μπορείς να κάνεις αλλιώς, γιατί  νιώθεις την  ανάγκη της επικοινωνίας και της κοινωνίας με τον άλλο άνθρωπο. Γιατί θέλεις να μοιραστείς πράγματα μαζί του. Αν  το δημιούργημά σου αξίζει, σε αποδέχονται και σε αναγνωρίζουν.

Δεν παίζει ρόλο αν ζεις  στην επαρχία ή στην πρωτεύουσα…

Η σκηνή, επομένως, δεν έχει  σχέση με το ρόλο…