12142017Πεμ
ΕνημέρωσηΠεμ, 09 Νοε 2017 11am

Πρόσωπα και Θέματα

Αλμπέρτο Κόρδα: ο φωτογράφος της Κουβανικής επανάστασης

Πρόκειται για την πιο διάσημη φωτογραφία του κόσμου. Μετά βεβαιότητας. Η φωτογραφία του Τσε Γκεβάρα να κοιτάζει κάτω από το μαύρο μπερέ τραβήχτηκε το 1960 στην Αβάνα.

Ο Αλμπέρτο Κόρδα είναι αυτός που τράβηξε τη φωτογραφία. Ο «πατέρας» δημιουργός ονόμασε το πορτρέτο ο «Ηρωικός Αντάρτης».

«Βρισκόμουν περίπου δέκα μέτρα από την εξέδρα όπου μιλούσε ο Φιντέλ Κάστρο. Ξαφνικά, πρόσεξα ότι ο Τσε πλησίαζε το κιγκλίδωμα» περιέγραψε ο ίδιος αργότερα τη στιγμή της σύλληψης της φωτογραφίας. Την ώρα που η φωτογραφική μηχανή έκανε το χαρακτηριστικό «κλικ» ο ίδιος τραβούσε την πιο καθοριστική φωτογραφία της καριέρας του.

Στις 5 Μαρτίου γίνεται η κηδεία των θυμάτων από την έκρηξη στο γαλλικό πλοίο Λα Κουμπρ. Κοντά στο νεκροταφείο Κολόν, στην Εικοστή Τρίτη Οδό, θα στηθεί μία εξέδρα που θα σκεπαστεί από μια σημαία της Κούβας με ένα πένθιμο κρέπι. Από κει ο Φιντέλ Κάστρο θα πει για πρώτη φορά το σύνθημα «Πατρίδα ή θάνατος».

Φωτογράφος της εφημερίδας Revolution τότε ο Αλμπέρτο Κόρδα καδράρει με το φακό του όλα τα πρόσωπα της εξέδρας. Ο φακός σταμάτησε σχεδόν αυτόματα στο πρόσωπο του Comandante. «Με το που τον είδα στο κάδρο της κάμερας, μ' εκείνη την έκφραση, ξαφνιάστηκα, σαν να 'χα δεχτεί ένα χτύπημα. Ενστικτωδώς πατάω το διάφραγμα» έχει πει ο ίδιος.

Η φωτογραφία έγινε διάσημη μετά το θάνατο του Τσε Γκεβάρα. Εντελώς παράδοξα η Revolution επέλεξε αρχικά να μην τη δημοσιεύσει. Ο Κόρδα έδωσε τη φωτογραφία σε κάποιον Ιταλό επισκέπτη στην Κούβα το 1967. Ο Ιταλός μετά το θάνατο του Τσε άρχισε να διανείμει τη φωτογραφία.

Η φωτογραφία έγινε σύμβολο, αφίσα, εξώφυλλο σε βιβλία και περιοδικά, αργότερα μπλουζάκια και μπρελόκ. Έχει κάνει το γύρω του κόσμου, πουλήθηκε και αγοράστηκε όσο καμία άλλη. Ωστόσο, ο Κόρδα δεν έλαβε γι’ αυτήν ποτέ πνευματικά δικαιώματα.

Ο Αλμπέρτο Κόρδα γεννήθηκε στην Αβάνα στις 14 Σεπτεμβρίου του 1928. Άρχισε τη σταδιοδρομία του ως φωτογράφος μόδας – έγινε ο πρώτος φωτογράφος μόδας της Κούβας – ενώ αργότερα εντάχθηκε σε μία μικρή ομάδα νεαρών φωτογράφων, οι οποίοι απαθανάτιζαν τα πρώτα βήματα της κυβέρνησης του Φιντέλ μετά την επανάσταση του 1959.

Δεν του άρεσε το τεχνητό φως γι’ αυτό ακόμη και στο στούντιο χρησιμοποιούσε μόνο φυσικό φως. Η μοναδική τεχνική του στην ασπρόμαυρη φωτογραφία και τα ανεπανάληπτα κάδρα του μετέτρεψαν γρήγορα το στούντιο του σε στούντιο τέχνης. Η κουβανική επανάσταση άλλαξε ριζικά τον προσανατολισμό του.

«Κόντευα τα 30, και ζούσα επιπόλαια όταν ένα εξαιρετικό γεγονός άλλαξε τη ζωή μου. Η Κουβανική Επανάσταση. Τότε τράβηξα εκείνη τη φωτογραφία του μικρού κοριτσιού που έσφιγγε ένα κομμάτι ξύλο σαν να ήταν κούκλα. Κατάλαβα ότι άξιζε να αφιερώσω τη δουλειά μου σε μια επανάσταση που είχε στόχο να εξαλείψει αυτές τις ανισότητες» έχει δηλώσει ο ίδιος. Από τότε αυτός και ο φακός του αφοσιώθηκαν στην επανάσταση.

Αργότερα, την περίοδο από το 1968 μέχρι το 1978, ο Κόρδα, ασχολήθηκε με την υποβρύχια φωτογραφία. Πέθανε σαν σήμερα, το 2001, στο Παρίσι, από καρδιακή προσβολή ενώ προετοίμαζε μία έκθεση.