12162017Σαβ
ΕνημέρωσηΠεμ, 09 Νοε 2017 11am

Η Σύριγγα του Πάνα

Φύλλο 108 - Ιανουάριος-Φεβρουάριος 2012

Μάθηση

Σε καθημερινή βάση φτάνουν πια οι ειδήσεις για την χειροτέρευση της κατάστασης των νεόπτωχων της εφαρμοζόμενης πολιτικής της εξουσίας. Πρόσφατα είχαμε και τον πρώτο νεκρό άστεγο στα Χανιά. Πότε θα ακούσομε για τον πρώτο νεκρό από την πείνα;

Θυμήθηκα ένα κειμενάκι του Ουρουγουανού νομπελίστα Eduardo Galeano:

«Ο πρώτος νεκρός από βασανιστήρια ξεσήκωσε στη Βραζιλία το 1964 ένα εθνικό σκάνδαλο. Ο ύπ’ αριθμόν δέκα νεκρός από βασανιστήρια, μόλις που εμφανίστηκε στις εφημερίδες. Ο ύπ’ αριθμόν πενήντα θεωρήθηκε <<συνηθισμένος>>.
Η “μηχανή” σου μαθαίνει να δέχεσαι την τρομοκρατία, όπως ο χειμώνας το κρύο.»

Βάλτε όπου βασανιστήρια, τις λέξεις οικονομική πολιτική και θα έχετε μια καλή εικόνα του σήμερα. Εκτός αν δεν θεωρείτε τη σημερινή οικονομική πολιτική, τρομοκρατία.


Ουδετερότητα

Αν καταλαβαίνω καλά η τρόικα έρχεται εδώ για να μας προσφέρει τεχνική βοήθεια για να μπορέσομε να είμαστε συνεπείς στις υποχρεώσεις έναντι των δανειστών μας. Από την άλλη, τα ΜΜΕ παρουσιάζουν την τρόικα ως τους κακούς που όλο ζητάνε και τις γενναίες προσπάθειες των κυβερνώντων να αντισταθούν.

Τι από τα δυο συμβαίνει; Η σύγχυση είναι προφανώς σκόπιμη. Ούτε η τρόικα είναι μια ουδέτερη τεχνική βοηθός ούτε η καλή μας κυβέρνηση (νυν ή τέως) μάχεται αμυνόμενη.
Σε αγαστή σύμπνοια εφαρμόζουν την πιο ακροδεξιά πολιτική που γνώρισε ο τόπος. Στην πράξη αυτό μεταφράζεται ως η πιο άγρια ανακατανομή πλούτου μετά από τον πόλεμο. Οι φτωχοί και τα μεσαία στρώματα γίνονται βίαια φτωχότεροι, τόσο άμεσα, με μειώσεις μισθών και απολύσεις, όσο και έμμεσα με τη διάλυση κάθε ίχνους δομών κοινωνικού κράτους στο οποίο θα μπορούσαν να στηριχθούν: υγεία, πρόνοια, παιδεία.

Όταν τους ακούτε να λένε για το μεγάλο και σπάταλο κράτος εννοούν μόνο σχολεία, νοσοκομεία, πρόνοια, συντάξεις. Αυτά είναι μόνο για τους πλούσιους και η μόνη δουλειά στην οποία είναι συνεπές το κράτος είναι να τα προσφέρει αποκλειστικά σε αυτούς.

Μόλις τελειώσει η παράσταση των 8 όπου ξιφουλκούν με επιχειρήματα «εσύ το είπες πρώτος» «όχι εσύ το είπες» «μπορεί να το είπα αλλά δεν το εννοούσα» κ.ο.κ. ανακοινώνουν και μια ακόμη κρίσιμη εβδομάδα που έρχεται.
Αμέσως μετά επιστρέφουν στο «εβίβα των κορόιδων» γλέντι τους.

Ένα βήμα πίσω και μια λαχτέ

Ας κάνομε για μια στιγμή ένα βήμα πίσω. Πώς άρχισαν όλα αυτά; Πώς βρεθήκαμε κυριολεκτικά από τη μια στιγμή στην άλλη από «ισχυρή οικονομία» «στον πυρήνα της Ευρώπης» στον (άντε και να τον δούμε) πάτο του βαρελιού;


Παλαιότερα οι καπιταλιστικές κρίσεις είχαν μια συγκεκριμένη αφορμή. Κατάρρευση μιας μεγάλης εταιρείας, προβλήματα με τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες, πόλεμος σε μια χώρα που κατείχε κάποιο σημαντικό πόρο για την παγκόσμια αγορά.

Η κρίση που βιώνομε 2 χρόνια τώρα ΔΕΝ έχει προφανή αφορμή. Προσοχή, δεν λέω αίτια. Αφορμή. Μια ωραία πρωία μας ανακοίνωσαν: έχετε πολλά χρέη. Κρίση. Μετά αποφάσισαν ότι και άλλοι έχουν πολλά χρέη. Και εκεί κρίση. Με λίγα λόγια η κρίση εκπορεύεται από την ερμηνεία ενός αριθμού.

Μα προηγήθηκε η κατάρρευση της Lehman θα πει κάποιος. Ωραία, και λοιπόν;;;

Όπως πολλά προβλήματα που βιώνομε, η σημερινή κρίση έχει όντως πραγματικά αίτια, τα οποία όμως ερμηνεύουν κάποιοι κατά τα δικά τους συμφέροντα. Εδώ όπως και στον υπόλοιπο δυτικό κόσμο διάγαμε σε μακάρια καταναλωτική αφασία τρώγοντας από τα κλεμμένα του υπόλοιπου κόσμου.

Τα κλεμμένα διαρκώς αύξαναν την πίτα και έφταναν και περίσσευαν για τη στήριξη του καταναλωτισμού μας και την ευημερία των αριθμών των αφεντικών μας. Μικρή παρένθεση για να μας συστηθούν:

[Η παρουσιάστρια στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του BBC κοιτούσε αποσβολωμένη τον καλεσμένο της. Ο Αλέσιο Ραστάνι, ένας καλοντυμένος χρηματιστής με σημαντικό όνομα στην «πιάτσα» της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής αγοράς, είχε μόλις εξαπολύσει μια βόμβα μεγατόνων: «Νομίζετε ότι ο κόσμος μας ελέγχεται από κυβερνήσεις;» αναρωτήθηκε ο Ραστάνι, για να δώσει αμέσως τη δική του απάντηση στο ρητορικό ερώτημα: «Ο κόσμος ελέγχεται από την Goldman Sachs»]. (Διαβάστε το πλήρες άρθρο του Άρη Χατζηστεφάνου στο http://www.xstefanou.gr/details.php?id=146)

Η αδηφαγία όμως ενός συστήματος που στηρίζεται στο «μεγάλωσε ή πέθανε» έφερε τα νούμερα πίσω από τις προσδοκίες. Στην κρίση αυτή των αριθμών αναζητήθηκε λύση. Πώς από ένα πεπερασμένο σύνολο πόρων μπορούν τα νούμερά μας (για τους ανθρώπους φυσικά ούτε κουβέντα) ξανά να ευημερήσουν; Αυτοί που ελέγχουν τους αριθμούς απαίτησαν ένα μεγαλύτερο κομμάτι πίτας. Αυτό στην πράξη μεταφράζεται: οι πλούσιοι πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι.

Σκεφτείτε μια στιγμή το εξής σενάριο. Όλες οι χώρες έχουν τεράστια δημόσια χρέη. Διαχειρίσιμα - ξεδιαχειρίσμα δεν έχει σημασία. Τεράστια πάντως. Όλες. Σε ποιούς είναι αυτά τα χρέη; Το μεγαλύτερό τους μέρος σε τράπεζες. Ας τα διαγράψομε μια στιγμή με το νου μας. Ποιοί θα έχουν χάσει;

Συμφωνώ καλέ μου αναγνώστη. ΚΑΝΕΙΣ. Χμμμ. Όχι ακριβώς. Η πραγματική αξία των χρημάτων αυτών (που δεν είναι παρά ελάχιστες γραμμές σε λογιστικά φύλλα ισολογισμών) είναι να κάνουν την κάθε Goldman, Morgan, κ.λ.π. να φαίνονται μεγάλοι και ικανοί να υπαγορεύουν την πολιτική της «ανάπτυξης». Τα νούμερα αυτά προσφέρουν Εξουσία. Ένας φαύλος κύκλος, που αενάως όσο τον ανεχόμαστε, υποθηκεύει όλο και πιο βαθιά στο μέλλον το προσδοκώμενο από μια «ανάπτυξη» που μόνο σκοπό έχει να δικαιώσει τη βασική της εντολή «μεγάλωσε ή πέθανε».

Ακόμη και αν δεν το καταλαβαίνουν οι ίδιοι, δεν είναι τίποτα άλλο από μια πλανητικού μεγέθους καρικατούρα ενός σκύλου που κυνηγά την ουρά του. Επειδή όμως από αυτό το κυνηγητό υποφέρουν και πεθαίνουν πραγματικοί άνθρωποι, όσο ζωόφιλοι και να είμαστε, έχομε χρέος να δώσομε μια λαχτέ στο κοπρόσκυλο να συνέλθει.