Η Σύριγγα του Πάνα

Ιφιγένειες

Γράφει ο Πέτρος Λυμπεράκης

Το έργο είναι χιλιοπαιγμένο και με πολύ μεγάλη μάλιστα επιτυχία: Σκάνδαλα και κάθαρση. Σπουδαίοι θιασάρχες όπως ο Ζούγκλας, ο Χαλβαδέλας και αρκετά άλλα επικουρικά ή β’ διαλογής εξωτικά πτηνά με μπλε, πράσινα και φαιά χρώματα, σκηνοθέτες, βοηθοί, ηθοποιοί και κομπάρσοι. Αίματα, μαχαίρια, κόκκαλα, ρομφαίες και αρχάγγελοι, σπουδαίο σκηνικό, εκπληκτικά ειδικά εφέ από τα συνεργαζόμενα Μ.Μ.Ε(ξημέρωσης).

Το έργο ανέβηκε συχνά τα τελευταία είκοσι χρόνια αν και όχι τακτικά. Συνδυαζόταν με περιόδους που η εκάστοτε κυβέρνηση τα έβλεπε (για όποιον λόγο) σκούρα. Φυσικά, όλο και κάτι προέκυπτε και κανείς και ποτέ δεν βρισκόταν ένοχος. Γιατί το έκαναν λοιπόν; Ποιοι ήταν οι κερδισμένοι; Προφανώς η κάθε φορά κυβέρνηση που ήταν στα κακά στενά και έστρεφε την προσοχή του πόπολου σε θεάματα μακριά από το φαγοπότι το οποίο συνεχιζόταν κανονικά. Κερδισμένοι ασφαλώς και οι τζουτζέδες που έβγαζαν τζάμπα πρόγραμμα ή φύλλα, μαζεύοντας και «πόντους» επειδή τα έβαζαν με την εξουσία.

Δεν χρειάζεται να σας πω εγώ ότι το αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν ένα στρογγυλό μηδενικό στο πηλίκο. Λεφτά και ένοχοι άφαντα, και οι διοργανωτές «ε βίβα των κορόιδων».

Μετά από χρόνια το κοινό κουράστηκε και η παράσταση δεν έκοβε πια εισιτήρια. Σήμερα (που κι αν έχει ζόρια η κυβέρνηση) υπάρχει επείγουσα ανάγκη να ξανανέβει. Γνήσιοι Έλληνες ανέτρεξαν στην παράδοση, μήπως βρεθεί κάτι να τραβήξει τον κόσμο. Οι αρχαίοι μας, των οποίων τόσα χρόνια γλύφουμε τα κόκκαλα και επιβιώνομε, είχαν πάλι την λύση: Ιφιγένεια.

Το πρόβλημα ήταν ποιος θα παίξει το ρόλο; Προηγήθηκαν κάποιες δοκιμαστικές παραστάσεις με δευτεροκλασάτες, αναλώσιμες Ιφιγένειες (τσουκαζαχομαντελοι) αλλά το αχάριστο πόποπλο δεν καταδέχτηκε ούτε ένα χειροκρότημα και οι παραστάσεις παρά τις μιντιακές ενέσεις κατέβηκαν γρήγορα. Τα πράγματα έχουν σοβαρέψει. Η θυσία πρέπει να είναι πραγματική και το θύμα να σφαγεί δημόσια και τελετουργικά: Θύμα, βασιλιάς, δήμιος, εξέδρα, εξαπτέρυγα, πόπολο, όλα στη θέση τους σαν κινηματογραφική παραγωγή και με παραμυθένιο τέλος όπου όλοι έζησαν καλά. Βάλε καλές Ιφιγένειες: τσοχατζό και λιάπηδες, δεν μπορεί, θα το συγκινήσομε το πόπολο.

Και ενώ κανείς δεν πιστεύει ότι μόνον ο Ακης χρηματίστηκε στα 40 χρόνια αλληλοδιαδοχής Πασοκ -ΝΔ (όπως είναι εξίσου βλακώδες το «όλοι τα παίρνουν») είναι βέβαιο ότι δεν θα πεταχτούν στην αρένα οι πραγματικοί ένοχοι.

Όμως παρά το καλύτερο καστ (έστω και με το στανιό) παρά τις παράπλευρες απώλειες μικρότερων ψαριών, και τα δύο σάρκα εκ της σαρκός της εξουσίας, τα αποτελέσματα είναι πενιχρά. Κι άλλες, θυσίες, κι άλλο αίμα, κι άλλο θέαμα. Δώσε, δώσε, ΔΩΣΕ!: τούνελ με φώτα, τρομοκράτες, μπάλα, αίμα, σπέρμα και νέες Ιφιγένειες. Οτιδήποτε για να ηρεμήσει το πόπολο.

Άδικος κόπος. Η παράσταση ούτε καλή είναι ούτε αρκετή. Οι θυσίες καλοδεχούμενες αλλά σαν ψιχάλα στην έρημο. Παρόλο που θύματα βρίσκονται (αν και όλο και πιο δύσκολα) αντί να ησυχάσει το πόπολο, το προκαλεί να επιταχύνει στην πορεία που έχει πάρει. Κυριαρχεί μια γενικευμένη καχυποψία την οποία λούζονται οι ένοχοι που κρύφτηκαν προσωρινά σπέρνοντας τους ανέμους του «όλοι ίδιοι είναι». Ας θερίσουν τώρα.

Δυο είναι τα κακά σε αυτή την ιστορία: το πρώτο είναι ότι με σύμβουλο τον πανικό το θέαμα θα γίνεται όλο και πιο άθλιο. Ποσοτικά και ποιοτικά. Η λάσπη και ο βόρβορος που θα αμολήσουν επί δικαίων και αδίκων σε μια τελευταία προσπάθεια κουκουλώματος και απόσπασης της προσοχής δεν θα έχει προηγούμενο. Ετοιμαστείτε. Το δεύτερο είναι ότι η υφιστάμενη γενικευμένη καχυποψία θα μετατραπεί σε ανοιχτή εχθρότητα. Τους βολεύει ο ένας να κοιτά να φάει το λαρύγγι του διπλανού του. Αντισταθείτε.

Υπάρχει καλό σε όλα αυτά; Υπάρχει!. Έχομε το όπλο της αλληλεγγύης για να αμυνθούμε στον γενικευμένο και κτηνώδη ατομικισμό που λανσάρουν.  Έχομε και την σιγουριά ότι όλα αυτά έχουν σύντομη ημερομηνία λήξης. Βρισκόμαστε στην κυριολεκτική ισχύ της φράσης «τελείωσαν τα ψέματα».

Θίασος και σκηνικό θα γκρεμιστούν με πάταγο.  Το τοπίο θα ανοίξει και θα πάρομε ανάσα. Ας ετοιμαστούμε για τους ενθουσιασμούς και τις απογοητεύσεις, τη δουλειά και την απελπισία, και κυρίως τη χαρά των δημιουργικών συγκρούσεων που θα διαμορφώνουν το καινούργιο. Η κάθαρση στη σύγχρονη εκδοχή της Ιφιγένειας θα είναι αντίστοιχου μεγέθους με την ύβρη που την προκάλεσε.

 

Ουαί υμίν

Επικήρυξη τρομοκρατών με τέσσερα εκατομμύρια ευρώ. Δεν ξέρω αν συμφωνώ με το μέτρο. Πιο πολύ γιατί δεν μπορεί να είναι «λεφτά» η απάντηση σε κάθε πρόβλημά μας. Δεν μου αρέσει η ζωή, η αξιοπρέπεια ή η ελευθερία οποιουδήποτε, να αποτελεί προϊόν εμπορικής συναλλαγής.  Αλλά αυτό ας πούμε ότι είναι δική μου παλαβομάρα και ότι το μέτρο είναι σωστό. Με αυτήν την παραδοχή, θα ήθελα να επιδοθώ στο αγαπημένο μου σπορ των ρητορικών ερωτήσεων.

Το να πυροβολείς κάποιον είναι βαρύτερο από το να τον περιλούζεις και να τον ποτίζεις με οξύ; Αν η απάντηση είναι ναι, θα ήμουν περίεργος να ακούσω γιατί. Το να πυροβολείς κάποιον είναι τρομοκρατία και να τον περιλούζεις και να τον ποτίζεις με οξύ όχι; Αν η απάντηση είναι ναι, θα ήμουν περίεργος να ακούσω γιατί.

Αν όμως οι απαντήσεις είναι αρνητικές, τότε γιατί δεν δείξαμε την ίδια ευαισθησία επικηρύσσοντας τους  παρολίγο δολοφόνους της Κούνεβα;

Κι αν στη θέση της Κούνεβα βάζαμε τους μετανάστες που δολοφονήθηκαν ή δάρθηκαν μέχρις σχεδόν θανάτου; Οι τρομοκράτες θύτες τους δεν αξίζουν επικήρυξη;

Η τρομοκρατική πράξη ορίζεται, άραγε, από την ιδιότητα, ή την ταξική θέση του θύματος; (ή αυτή του θύτη;)  Ή κατά τα κέφια του εκάστοτε Υπουργού;

Φαρισαίοι, υποκριτές.