12162017Σαβ
ΕνημέρωσηΠεμ, 09 Νοε 2017 11am

Από Μήνα σε Μήνα

Για την αποκατάσταση του «Πολιτισμού των υβριδίων»

Γράφει ο Αντώνης Περιβολάκης

 Στο προηγούμενο τεύχος της «Πυξίδας» ένα σχόλιό μου με τον τίτλο «Ο πολιτισμός των υβριδίων» http://www.pyxida.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=4406:2014-05-19-20-25-01&catid=2:p&Itemid=243 προκάλεσε συζήτηση και σχετικά σχόλια.

Το γεγονός ότι η κοινοποίησή του σχολίου μου μέσω της κοινωνικής δικτύωσης εισέπραξε πολλά «like» δεν μου λέει κάτι. Μόνο αυταρέσκεια μπορεί να προκαλέσει και πέρα από την στοιχειώδες αίσθημα αυτοικανοποίησης του ανθρώπου που στέκεται μπροστά στον καθρέφτη και θαυμάζει τον εαυτό του για την ομορφιά του, σε τίποτα άλλο δεν έχουν αξία. Μεγαλύτερη αξία έχουν τα σχόλια διαφωνίας ή και δυσφορίας. Αναγνώστης του άρθρου από τα Χανιά εμφανώς δυσαρεστημένος μου έκανε καίριες παρατηρήσεις. Φίλοι και φίλοι φίλων διάβασαν το άρθρο και επίσης προέβησαν σε σχόλια που δεν περίμενα.

Ομολογώ ότι λίγες φορές άρθρο μου έχει προκαλέσει τόση δυσμένεια. Αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι πως αρκετοί αναγνώστες είπαν πως το άρθρο μου είναι αποπνέει ομοφοβία και ίσως - ίσως να συνάδει με αντιλήψεις καθαρά φασιστικές. Αποφάσισα να επανέλθω στο θέμα με ένα διευκρινιστικό σχόλιό μου που να τοποθετεί τα πράγματα στη θέση τους εννοώντας πως θέλω να τοποθετηθώ με λίγα λόγια από την αρχή.

            Είναι αλήθεια πως «Ο πολιτισμός των υβριδίων» γράφτηκε εν βρασμώ ψυχής διότι για μένα το θέμα ήταν κατ΄ αρχήν, κυρίως αισθητικό. Ο άστοχος όρος «εμετός» που ανέφερα εκλήφθηκε (δικαιολογημένα, ίσως) σημειολογικά από πολλούς αναγνώστες ως μια αποστροφή προς τους μη «straight» ανθρώπους. Αν αυτό διαφάνηκε, τότε  ΛΑΘΟΣ.

Δηλώνω ξεκάθαρα τη θέση μου: οι άνθρωποι που δεν εντάσσονται στην κατηγορία των αποκαλούμενων «straight» ατόμων είναι άνθρωποι που έχουν τα ίδια δικαιώματα με όλους μας. Μιλάω για ομοφυλόφιλους, λεσβίες, gay, αμφισεξουαλικούς, διεμφυλικούς… Μάλιστα πολλές φορές πρόκειται για ανθρώπους με ιδιαίτερα χαρίσματα που ξεπερνούν τα χαρίσματα των υπολοίπων  straight θνητών. Χιλιάδες από αυτούς έχουν παράξει σπουδαίο έργο κυρίως στο χώρο των τεχνών, των επιστημών, του πνεύματος… Πρόκειται για έργο ανθρώπων που αν δεν είχαν αυτήν την … ιδιαιτερότητα ίσως και να μην είχε παραχθεί ποτέ.

Στη δε συμπεριφορά τους δεν παρουσιάζουν αποκλίσεις σε σχέση με τη συμπεριφορά των straight. Έχουν όπως όλοι οι άνθρωποι τις ίδιες αδυναμίες, τις ίδιες ανάγκες, τα ίδια κουσούρια, τα ίδια προτερήματα. Επιλέγουν την προσωπική τους ζωή να είναι στατιστικά διαφορετική από της πλειοψηφίας όπως ίσως και οι “straight” να το κάνουν πολλές φορές κρυφά και ανομολόγητα. Εφόσον αυτό δεν προσβάλλει τις επιλογές του όποιου ατόμου με το οποίο συνευρίσκονται σε διάφορα επίπεδα, τότε  αυτό συνάδει με τις αρχές της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του σεβασμού της προσωπικής ιδιαιτερότητας.

Συναναστρέφομαι χρόνια με πολλούς ανθρώπους είτε λόγω της δουλειάς μου είτε λόγω των φιλικών μου σχέσεων και το συμπέρασμα μου είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι στατιστικά δεν είναι ούτε περισσότερο ούτε λιγότερο ιδιόμορφοι, παράξενοι, τρυφεροί, ευγενείς  ή … βιτσιόζοι από εμάς τους «straight». Και βέβαια δηλώνω ότι προφανώς υπερασπίζομαι τους γάμους ομοφυλοφίλων όπως και της υιοθεσίας παιδιών από αυτούς αλλά υπό όρους (έλεγχος για την ψυχική υγεία τους, την οικονομική τους δυνατότητα κ.λ.π.) Δεν θα είχα λοιπόν κανέναν απολύτως λόγο να δημιουργήσω ζητήματα ομοφοβίας μέσω ενός σχολίου μου. Ούτε έχω το δικαίωμα να κρίνω δημοσίως τις προσωπικές επιλογές κάποιου στη ζωή του εφόσον δεν μου ζητηθεί.

            Αυτό για το οποίο μίλησα ήταν ένα δημόσιο γεγονός για το οποίο όλοι μας έχουμε το δικαίωμα να έχουμε άποψη. Υπερασπίζομαι το δικαίωμά μου να λέω ότι η εικόνα αυτή του νικητή της Eurovision προσέβαλε βάναυσα την αισθητική μου όπως βάναυσα προσβάλει την αισθητική μου και ένας μεγάλος συρφετός εικόνων της «κοινωνίας του θεάματος».

Στην περίοδο της fusion χαοτικής φιλοσοφίας, των μεταμοντέρνων αισθητικών που εν πολλοίς ελκύουν κι εμένα θα πρέπει να υπερασπιστούμε και μερικούς διαχωρισμούς. Και αυτό για λόγους μεθοδολογίας ζωής, για λόγους υπεράσπισης μιας σχετικά ισορροπημένης ζωής όλων μας. Θα πρέπει να υπερασπιστούμε εκείνα τα πράγματα που έχουν μια καθαρή παρουσία και ένα σαφή λόγο. Εκείνα τα πράγματα, τις ιδέες και τους ανθρώπους που έρχονται για να υπάρξουν και να διατυπώσουν μια καθαρή πρόταση.

Η πρόταση της Eurovision κατά τη γνώμη μου εδώ και δεκαετίες έχει να κάνει με θέαμα και μόνο, θέαμα χωρίς ουσία και τίποτα άλλο. Αυτή είναι μια πρόταση που όχι μόνο δεν με αφορά, άλλωστε δεν θα ασχολιόμουν με αυτήν, αλλά τη θεωρώ και επικίνδυνη, εκφράζω ένα φόβο. Θα επιχειρήσω σε αυτό το σημείο να θέσω ξανά τα πλαίσια του φόβου μου, πλαίσια τα οποία προφανώς δεν έθεσα με σαφήνεια στο προηγούμενο σχόλιό μου.

Το θέαμα «είναι ο πυρήνας της έλλειψης ρεαλισμού της πραγματικής κοινωνίας» έγραφε πριν μερικές δεκαετίες ο Γκυ Ντεμπόρ θεωρώντας το θέαμα όχι ως σύνολο εικόνων αλλά «μια κοινωνική σχέση ατόμων διαμεσολαβημένη από εικόνες». Σε πολλές γειτονιές του πλανήτη πολλοί άνθρωποι υπερασπίζονται ακόμα τη σκέψη, και το πνεύμα όχι στα πλαίσια μιας Νεοπλατωνικής αντίληψης αλλά στα πλαίσια μιας υπεράσπισης ανθρώπινης ουσίας. Η εικόνα, το κατά Ντεμπόρ «θέαμα» δηλαδή, διαμεσολαβεί τις ανθρώπινες σχέσεις με έναν τέτοιο τρόπο που κατά τη γνώμη συμβάλλει στην απώλεια της ανθρώπινης ουσίας.

Στα πλαίσια της υπεράσπισής της και στα πλαίσια της υπεράσπισης της ελευθερίας του ατόμου, περιέγραψα λίγο νωρίτερα γιατί όλοι οι άνθρωποι πρέπει να έχουν το δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού αλλά όχι της επιβολής του στους άλλους. Στην (αυξανόμενα ομοφοβική) καπιταλιστική – φασίζουσα κοινωνία μας το δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού γίνεται αντικείμενο θεάματος και εκμετάλλευσης για λόγους που δεν επαρκεί ο χώρος να αναλύσουμε. Αυτό που με φοβίζει περισσότερο με θεάματα όπως αυτό που λέγεται Κοντσίτα Βουρστ είναι η διαφαινόμενη «εργαστηριακή κατασκευή» του, όπως τέτοια κατασκευή θεωρώ και φαινόμενα σαν το Michael Jackson (του οποίου δηλώνω θαυμαστής).

Η σύγχρονη show biz εκμεταλλεύεται κατά την ταπεινή μου γνώμη κάθε τι το «εξεντρίκ» προκειμένου να το επιβάλλει ως παρουσία και ως ιδεολογία, ως κοσμοείδωλο (δηλαδή διαμεσολαβημένο από εικόνες) και όχι ως ανθρώπινη ουσία. Το κάνει ανθρώπινη καρικατούρα τουλάχιστον στα δικά μου μάτια. (Και για να φέρω ένα παράδειγμα, ο Αλμοδοβάρ υπερασπίστηκε με τέχνη υψηλού επιπέδου και με αξιοπρέπεια των κόσμο των μη straight, κάτι που ας πούμε δεν το κάνουν οι σύγχρονες σειρές της τηλεόρασης.. Τα έργα του Αλμοδοβάρ έχουν παιδαγωγικό χαρακτήρα για όλους μας. Αντιθέτως έργα ας πούμε όπως «το Κάτω Παρτάλι» γελοιοποιούν τον ομοφυλόφιλο, τον παρουσιάζουν ως γραφική περιπλανόμενη προβληματική φιγούρα). 

Εκφράζω λοιπόν ένα φόβο: το φόβο της απώλειας της ανθρώπινης συνείδησης υπό την επίφαση της δημοκρατικής υπεράσπισης των ατομικών και συλλογικών δικαιωμάτων. Κατά τη γνώμη μου όταν τα προφανή ανθρώπινα δικαιώματα γίνονται αντικείμενο διαχείρισης, δηλαδή θεαματοποίησης από το κυρίαρχο σύστημα (στο οποίο όλοι μας μετέχουμε) τότε υπάρχουν κίνδυνοι σοβαροί. Αν με την άνοδο των φασιστικών αντιλήψεων στον σύγχρονο δυτικό κόσμο γίνει μόδα το κυνήγι μαγισσών των ατόμων με … ιδιαιτερότητες τότε το ίδιο το σύστημα που σήμερα τους κάνει κυρίαρχο θέαμα αύριο θα τους ρίξει στον κάλαθο των αχρήστων.

Εκτός και αν, θεωρητικά μιλώντας, αυτή η δεύτερη μερίδα ανθρώπων επιβάλλει ένα δικό της ιδιότυπο φασισμό και μια τέτοια αποδοτική για αυτήν νοοτροπία και ιδεολογία. Τέτοια στοιχεία για τη διαμόρφωση μιας ιδιαίτερης εξουσίας μέσα στην εξουσία έχουμε ήδη καταγεγραμμένα ακόμα και μέσα στην Ελληνική κοινωνία.

Συμπερασματικά: η υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων του καθενός μας να επιλέγει την προσωπική του ζωή δεν μπορεί παρά να είναι  ζήτημα μιας ολόκληρης κοινωνίας και όχι μόνο ατομικό. Αλλιώς αποδεχόμαστε την κυρίαρχη λογική  του «διαίρει και βασίλευε» σε όλους τους τομείς της ζωής μας και δραστηριότητες επαναστατικές για την εποχή μας, όπως το Gay Parade θα φαντάζουν απλώς σαν μια γραφική διαδήλωση των απολυμένων μιας δημόσιας υπηρεσίας για την οποία λίγων το αυτί θα ιδρώνει αφού απλά θα τη βλέπουμε ως θέαμα από τον καναπέ μας, «Δικτυωμένοι» με αυτήν την … παρέλαση  και ταυτόχρονα δικτυωμένοι με… Κάιρο.

Και για το φίλο που μου το επισήμανε: προς Θεού, σε καμία περίπτωση δεν εντάσσω στη συνείδησή μου τους παιδεραστές στην ίδια κατηγορία συμπεριφορών. Εκφράζω ένα ΦΟΒΟ ότι η ύπαρξη μιας μόδας αναγωγής κάθε συμπεριφοράς στο … DNA, θα οδηγήσει και αυτή τη μερίδα ανθρώπων να υπερασπιστούν το «δικαίωμά» τους όπως το έχουν ήδη κάνει με την απόπειρα δημιουργίας «κόμματος» στην Ολλανδία.  Το απορρίπτω όχι μόνο ως βάναυση πρόθεση αλλά για τον προφανή λόγο ότι δεν υπάρχει σε καμιά περίπτωση συναίνεση ενός ανηλίκου παιδιού σε κάτι τέτοιο, πολλώ δε μάλλον γιατί συνήθως πρόκειται για καθαρό βιασμό ψυχής και σώματος.

Αν με το σημείωμά μου στο προηγούμενο τεύχος της «Πυξίδας» ένιωσαν κάποιοι να προσβάλλονται ζητώ συγγνώμη για αυτό, δεν είχα καμία τέτοια πρόθεση, έχω δίπλα μου τέτοιους ανθρώπους και ελπίζω να αποκατέστησα την αλήθεια μου και τις απόψεις μου. Τους ευχαριστώ όλους για τις επισημάνσεις τους, για τα σχόλιά τους, για τις κουβέντες που κάναμε και για την παρότρυνσή τους να ξεκαθαρίσω τη θέση μου κάτι που όπως φαίνεται δεν κατάφερα πριν από κανα δυο μήνες να κάνω, γράφοντας εν βρασμώ ψυχής .