01172018Τετ
ΕνημέρωσηΠεμ, 09 Νοε 2017 11am

Τι Γίνεται στην Πόλη

Περιήγηση (με τις νότες του ΜΙΚΗ) στη Μακρόνησο.

Μια ξεχωριστή καλλιτεχνική δραστηριότητα σφράγισε τις πολιτιστικές εκδηλώσεις του καλοκαιριού: η συναυλία της ορχήστρας "Μίκης Θεοδωράκης", σε συνεργασία με κυβερνητικούς φορείς, σε έναν ιστορικό-μαρτυρικό τόπο, τη Μακρόνησο. Ήταν μια από τις σπάνιες ευκαιρίες που δίνονται για να επισκεφθεί κανείς ένα από τα ξερονήσια που συνδέθηκαν στη μνήμη των Ελλήνων με λέξεις όπως φόβος, πόνος, ντροπή, αλλά και ιδανικά, τιμή, ελπίδα για τη ζωή, ελπίδα για το μέλλον. Κι ήταν τέτοια η ανταπόκριση του κόσμου, ώστε εκτός από τις δύο προγραμματισμένες για Παρασκευή και Σάββατο 28 και 29 Αυγούστου συναυλίες δόθηκε και τρίτη την Κυριακή 30 Αυγούστου. Έτσι, κατορθώσαμε κι εμείς να προμηθευτούμε εισιτήρια για την τρίτη και τελευταία συναυλία, αν και προσαυξημένα κατά  € 5 , διότι τα μισθωμένα να μας περάσουν από το Λαύριο στη Μακρόνησο πλοία δεν είχαν κανονισθεί εξ’ αρχής και για τρίτη ημέρα και συνεπώς είχαν δικαίωμα να ζητήσουν προσαυξημένο ναύλο. Ευτυχώς, διαθέταμε δικό μας μεταφορικό μέσο, διότι ούτε και πούλμαν διετίθεντο από το Πεδίον του ’ρεως, όπως τις δύο προηγούμενες ημέρες.

Ωστόσο, πρόθεσή μας δεν είναι να γκρινιάξουμε για την άνιση μεταχείριση. Δεν μας ενόχλησε ούτε το γεγονός ότι η συναυλία, από την οποία απουσίαζε ο Γιάννης Μπέζος, διήρκησε μία ώρα λιγότερο σε σχέση με τα προηγούμενα βράδια. Εμείς δεν πήγαμε για να παρακολουθήσουμε αυτή καθεαυτή τη συναυλία. Η ίδια ορχήστρα εμφανίζεται συχνά σε διάφορους πιο κοντινούς και πιο οργανωμένους χώρους. Ούτε θα αναφερθούμε στα μικροπολιτικά οφέλη που θεώρησαν οι κυβερνητικοί παράγοντες ότι θα αποκομίσουν από μια τέτοιου είδους εκδήλωση, ενόψει των επικείμενων εκλογών. Όλα τα σχετικά με την ποικιλότροπη εκμετάλλευση του γεγονότος από τους επιτήδειους ξεθωριάζουν μπροστά στην εικόνα που αποτυπώνεται στο μυαλό, καθώς αφήνουμε σούρουπο το Λαύριο για να περάσουμε με το καράβι απέναντι, μια διαδρομή είκοσι λεπτών,  στο μαρτυρικό νησί.

Ξερονήσι. Πέτρες, σχοίνα, βάτα και μερικά ερειπωμένα κτίσματα συνθέτουν την εικόνα του νησιού. Σ’ αυτά προστίθενται και νέφη σκόνης από τα λεωφορεία που μετέφεραν όσους δεν ήθελαν ή δεν μπορούσαν να περπατήσουν τρεισήμισι χιλιόμετρα έως το χώρο της εκδήλωσης. Επιλέξαμε να περπατήσουμε. Το καράβι μας άφησε εκεί που βρίσκονταν οι εγκαταστάσεις της 1ης Μεραρχίας, το Διοικητήριο, πιο πάνω το "Θέατρο", το έκτισαν μόνοι τους οι κρατούμενοι "προς ψυχαγωγίαν", χαμηλότερα ένα μνημείο που κτίστηκε εκ των υστέρων στη μνήμη όσων δεν τα "κατάφεραν". Προχωρήσαμε προς τη 2η Μεραρχία, που "φιλοξενούσε" το χώρο της εκδήλωσης, εξάλλου εκεί ήταν ο χώρος "εκπαίδευσης και σωφρονισμού" των κρατουμένων, όπως χαρακτηριστικά έδειχναν οι φωτογραφίες στην πρόχειρη φωτογραφική έκθεση που είχε στηθεί στα ριζά του λόφου. Ο χρόνος δεν επαρκούσε για να φτάσουμε ως την 3η και την 4η Μεραρχία στην πίσω μεριά του νησιού. Εκεί, όπου η οπτική επαφή με την Αττική γη δεν ήταν δυνατή, ήταν ο χώρος τιμωρίας για τις αντεθνικές ιδέες. Τόσο κοντά και τόσο μακριά η ελευθερία βαμμένη στα χρώματα του ηλιοβασιλέματος, που έπαιζε με θάλασσα, γη και ουρανό. Αυτή η εικόνα δεν αλλάζει όσα χρόνια κι αν περάσουν. Αυτή την εικόνα κοίταζε και η γιαγιά με τη σπασμένη μέση, που την κρατούσαν δυο για ν’ ανέβει τον ανηφορικό και δύσβατο δρόμο για το χώρο της συναυλίας. Ασυναίσθητα ήρθε στο μυαλό μου η ομορφιά του ανοιξιάτικου τοπίου σε έναν άλλο τόπο μαρτυρίου, στο Μαουτχάουζεν της Αυστρίας. Είναι τραγικό πως δένει η ομορφιά με τη φρίκη, ίσως όμως κι ελπιδοφόρο. Κι όταν κάποια στιγμή ακούστηκε η φωνή του Μάνου Κατράκη και του Μίκη Θεοδωράκη να απαγγέλλουν στίχους του Ρίτσου, κι όταν όλοι μαζί τραγουδούσαμε " τη Ρωμιοσύνη μην την κλαις …νάτη, νάτη πετιέται …", πετάχτηκαν πίσω από τη χαράδρα στρατιές ένστολων κι ένωσαν τη φωνή τους με τον ύμνο στην ελευθερία, σαν να δικαιώθηκαν. Το όραμα υποχώρησε στο πετάρισμα των ματιών, το δέος όμως που πλημμύρισε την ψυχή μου ελπίζω να το κουβαλάω για πάντα. Η ιστορία δεν πρέπει να ξεχνιέται. Οι χώροι αυτοί δεν μπορεί να είναι αφορμή για επετειακές πανηγύρεις, αλλά ζωντανή μνήμη για να μην καταγράψει ξανά η ιστορία τέτοιες τραγικές σελίδες. Με το βλέμμα στην Παλαιστίνη, εισπνέω τη μυρωδιά του Εβραϊκού αίματος που πότισε τη γη στο Μαουτχάουζεν και ακόμα δεν έχει σβήσει.