Ημέρες 1984
Θέλω να καταθέσω μια πρόταση. Να εξαιρεθούν από τα μέτρα λιτότητας οι δημοσιογράφοι. Αυτές τις μέρες ιδρώνουν να βγάλουν το ψωμί τους. Κάθε μέρα ανακοινώνουν κρίσιμες συναντήσεις. Κάθε μέρα ανακοινώνουν νέα μέτρα. Κάθε μέρα να λένε “θυσίες, θυσίες, χανόμαστε” απευθυνόμενοι στους μισθωτούς. Και κάθε μέρα πρέπει να τα ξαναζεστάνουν και να τα σερβίρουν με διαφορετικό τρόπο, γιατί και χοίρος να είναι κανείς το ίδιο φαΐ το βαριέται κάθε μέρα.
Ακούστε πρωτότυπο τρόπο να πέσει η αύξηση στα καύσιμα στα μαλακά: “Εδώ δίπλα είναι ένα πρατήριο με την πιο φτηνή βενζίνη στην Αθήνα, μόνο 1,38!! Μα πως είναι δυνατό να δίνει τόσο φτηνά τη βενζίνη; Α! Εδώ στην Αθήνα λειτουργεί ο ανταγωνισμός.” Τι τέχνη! Τι εφεύρημα για να ξεχάσομε ότι μόλις λίγους μήνες πριν η τιμή του λίτρου είχε μηδενικό από μπροστά. Ειρήσθω εν παρόδω, τι έγινε με κείνο το πρόστιμο στις πετρελαϊκές εταιρείες για τις συνεννοήσεις που έκαναν κάτω από το τραπέζι για τις τιμές; (εναρμονισμένη πρακτική στη νεογλώσσα). Καμιά εκατοστή εκατομμύρια ήταν. Τα εισέπραξε ποτέ το κράτος; Αν και θα μου πεις έχουν πολύ δουλειά να παγώσουν τις συντάξεις.
Επιστρέφοντας στους δημοσιογράφους (αν και λόγω της δραματικής τους ερμηνείας στο ξεφούρνισμα τόσων ψεμάτων θα τους άξιζε και ο τίτλος του ηθοποιού) πραγματικά υποκλίνομαι. Άξιος ο μισθός τους. Το επιχείρημα π.χ. ότι τα ίδια χρυσά αγόρια που με τις πολιτικές τους έφεραν την παγκόσμια ύφεση, τώρα έρχονται ως τιμητές των πάντων είναι δύσκολο να το κάνεις γαργάρα. Αυτοί ουδέν πρόβλημα. Το τοκογλυφικό επιτόκιο που μας δανείζουν (περίπου 6,5%) το βρίσκουν “βαρύ αλλά δικαιολογημένο”. Θέλει γιγάντιο υποκριτικό ταλέντο (ή τόνους σκέτης υποκρισίας) για να το εκφωνείς αυτό κοιτώντας με θλιμμένο βλέμμα το φακό.
Δεν αναρωτιούνται καν “γιατί δεν τα ζητάει από τους πολίτες”; Ποιος πολίτης παίρνει σήμερα από τις τράπεζες 6,5%; Εγώ πάντως ευχαρίστως θα δάνειζα τις μικρές μου οικονομίες στο κράτος αν μου έδινε ακόμη και 3% αντί του 0,7% που μου δίνουν σήμερα οι νόμιμοι τοκογλύφοι.
Και μια και μιλήσαμε για εναρμονισμένες πρακτικές δεν σας κάνει εντύπωση ότι όλοι οι δημοσιογράφοι λένε εδώ και τρεις μήνες τα ίδια (με λίγο αλατοπίπερο Πασοκ-ΝΔ ανάλογα με το χρώμα του καθενός); Κανένας δεν σκέφτηκε να ρωτήσει γιατί στην Ιρλανδία που εφάρμοσαν τα ίδια νεοφιλελεύθερα μέτρα πάνε από το κακό στο χειρότερο; Κανείς δεν σκέφτηκε έστω ρητορικά να ρωτήσει, αφού οι Κινέζοι μας δανείζουν στη μισή τιμή, γιατί δεν παίρνουμε δάνειο από εκεί αφού ζούμε σε καπιταλισμό και ισχύει ο νόμος της προσφοράς και της ζήτησης; Κανείς από τους πολυξευρότατους αναλυτές δεν έχει κάποια συγκεκριμένη τόση δα προτασούλα να πει για τους μεγαλοεπιχειρηματίες και τους εφοπλιστές με δηλώσεις των 10 και 15 χιλιάδων ευρώ. Όλοι κλείνουν τα λαύρα λογύδρια για τους μισθωτούς που τους πληρώνουν οι αγνοί επιχειρηματίες και με ένα ευχολόγιο “να μπουν κάποιοι επιτέλους φυλακή” ή κάποια παραλπίπα για τεκμήρια πολυτελείας. Τουλάχιστον είναι ανακουφιστικό ότι κάηκε πια η παλιά προσφιλής τους φράση με μαχαίρια, αίματα, κόκκαλα κ.α. αιμοσταγή.
Έχω γράψει ότι απεχθάνομαι τις γενικεύσεις. Προφανώς λοιπόν και εδώ δεν εννοώ όλους τους δημοσιογράφους. Ξέρετε και ξέρουν ποιους αφορά. Η ομοιότητά τους με την κατάσταση που περιέγραψε ο Όργουελ είναι τόσο απεχθής όσο και τρομακτική.
Και ένα τελευταίο. Αμέσως μετά την 11η του Σεπτέμβρη υπήρξε ένα πολύ σύντομο, φωτεινό διάλειμμα ειλικρίνειας. Πολιτικοί και δημοσιογράφοι διαισθάνθηκαν από ένστικτο το τι κρυβόταν από πίσω. Ο μέγας φόβος που γέννησε η έκρηξη τίναξε συσσωρευμένη υποκρισία ετών. Σε απροσδόκητη σύμπνοια όλοι μαζί άρχισαν να μιλούν για την ανάγκη δίκαιης αναδιανομής του πλούτου.
Σήμερα φαντάζομαι ότι γυρνάνε και κοιτάνε αυτές τις μέρες πίσω από το θαμπόγυαλο την νέας υποκρισίας που επανασυσσωρεύθηκε ταχύτατα λέγοντας «μα τι σαχλαμάρες έλεγα». Και επιστρέφουν στο πλέξιμο ύμνων για τους χρυσούς κηφήνες που οδήγησαν τον πλανήτη στη διαβόητη κρίση και που προτείνουν ως λύση την αναδιανομή του πλούτου αλλά από την ανάποδη: οι πλούσιοι πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι.
Σύγχρονες Μαρίες Αντουανέτες με βαριά διπλώματα ξέρουν πολύ καλά τι λένε. Υπερασπίζονται τα συμφέροντά τους και το βασικό επιχείρημά τους το οποίο πλαισιώνουν με τίτλους από σπουδαία πανεπιστήμια είναι «ακαταμάχητο»: Δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Δεν υπάρχει άραγε;